Voorbeeldvrouwen in moskee

[Bron: BRABANTS DAGBLAD]

door Joke Knoop en Agnes de Goede. zaterdag 17 januari 2009 | 03:11 | Laatst bijgewerkt op: zaterdag 17 januari 2009 | 19:18

TILBURG - De twee nieuwe vrouwelijke bestuursleden poseren trots in de Suleymaniye moskee aan de Wandelboslaan in Tilburg. Hun trots geldt de fraaie moskee, niet zozeer hun uitverkiezing als bestuurslid. "Pas door de reacties van buiten wisten we dat het bijzonder was. Daar hadden we helemaal niet bij stilgestaan", zegt Naciye Tuglaci-Baytemir (28).

Haar medebestuurslid Hilal Nerminer-Altin (31) knikt instemmend. Nadat hun uitverkiezing in het Brabants Dagblad had gestaan, werden ze tot hun verbazing gefeliciteerd. Ook in de eigen gemeenschap waren de reacties positief. "We hadden wat tegengeluiden verwacht, maar die hebben we helemaal niet gehoord. De reacties waren geweldig, zo spontaan. Ook de oude mannen feliciteerden ons, ze omhelsden ons. En we hebben de indruk dat er meer oudere vrouwen naar de moskee zijn gekomen."

De Turkse moskee is een van de weinige in Nederland met vrouwelijke bestuursleden. In Brabant is de Tilburgse moskee de enige. Voor de moskeegangers zijn de gezichten van de twee vrouwen vertrouwd. Ze doen vrijwilligerswerk voor met name jongeren en vrouwen. De moskee is niet alleen een gebedshuis. Er zijn veel lokalen voor andere activiteiten. Hilal en Naciye willen in hun bestuurswerk vooral het accent leggen op maatschappelijke problemen. Hun achtergrond helpt hen daarbij: Naciye is bedrijfsjuriste en Hilal onderwijzeres aan een basisschool.

Beiden hebben bestuurservaring. Hilal richtte in haar vorige woonplaats Den Bosch met succes een Turkse meisjesgroep op en was actief binnen de PvdA. Bovendien was haar vader jarenlang voorzitter van de moskee in Den Bosch. Hij heeft haar erop gewezen dat je deze functie er niet even bij doet. En dat het besturen van een grote moskee ook grote verantwoordelijkheden met zich meebrengt.

Naciye zat twee jaar in het participatieteam, waarin zij de gemeente Tilburg adviseerde over allochtone vrouwen. Ze is actief bij de Nieuwe Brabantse Academici (waar 90 procent een niet-Nederlandse afkomst heeft). Beiden zijn gewend het voortouw te nemen. Ze zijn getrouwd en hebben geen kinderen. Hun mannen zijn actief als vrijwilliger in de moskee.

Was het moskeebestuur op zoek naar types als jullie?

Hilal: "Ik denk het wel." Naciye vult aan: "Je moet je mening durven zeggen. Het zijn bij de vergadering meestal mannen (het nieuwe bestuur telt negen mannen en deze twee vrouwen). Wij kunnen een bijdrage leveren en durven het ook."

Zijn ze voorbeeldvrouwen?

"Of je wilt of niet, de omgeving ziet ons als voorbeeld", aldus Naciye.

Het moskeebestuur heeft geen bemoeienis met de religie zelf. Het is vooral organisatorisch werk, niet betaald en veel tijd vergend. Toch rijst de vraag of de vrouwen zich zien als intermediair tussen de islam en de samenleving.

Hilal: " Ik doe dit werk als mens. Ik zie mezelf als mens. Ik vind geloof heel belangrijk voor mezelf, maar niet zozeer om het uit te dragen. Het geloof geeft me houvast, het is een leidraad en het is een persoonlijke zaak. Het laat me stil staan bij mezelf, wat heb ik vandaag bereikt. Dat is niet specifiek voor de islam." Hilal is vertrouwd met het katholieke geloof. Ze heeft de katholieke pabo gedaan, werkt op een katholieke basisschool en zit daar in de werkgroep katechese. "Daar is de school heel trots op."

Naciye bezocht twee jaar geleden de kerstnachtmis. Ze vond het prachtig. " Voor mij zijn God en Allah één. Ik ben absoluut gelovig. Geloof is van mij persoonlijk. Ik hoef dat niet naar buiten uit te dragen door bijvoorbeeld mijn kleding. Ik draag bewust geen hoofddoek. De ander is daar vrij in. Ik wil mensen in hun waarde laten."

Wat vinden jullie van een boerka of een niqaab?

Naciye: " Absoluut onnodig. Gezichtsbedekking gaat te ver. Daarmee sluit je je af voor je omgeving. De vrouwen van de profeet Mohammed waren juist erg vrij. Je presentatie is geen bijdrage aan het geloof. Ik wil een gezicht zien, ik wil communiceren. Hier komen nooit vrouwen in een boerka."

Als wordt gezegd dat de islam vrouwonvriendelijk is, wat antwoord je dan?

Naciye: " Dan geef ik mezelf als voorbeeld. Ik heb aan de universiteit gestudeerd, ik heb een goede baan. Ik loop niet een paar passen achter mijn man. Dat heeft ook niets met de islam te maken, dat is cultuur bepaald."

Hilal is het daar mee eens. Ze werkt op een witte school in de Reeshof en merkt dat ouders het bijzonder vinden dat zij een ander beeld geeft van de islam.

Toch erft de vrouw in het islamitisch recht minder en telt haar stem minder zwaar dan die van de man.

Hilal: "Je moet dat in de context van de tijd plaatsen. In de tijd van Mohammed, de zevende eeuw, telden vrouwen helemaal niet mee. Toen was het een vooruitgang dat er erfrecht voor vrouwen was. We leven in het nu en in Nederland en moeten ons aanpassen aan de wetten van hier. De stem van de vrouw die minder telt? Voor mij staat vrouwelijk voor 'emotioneel' en mannelijk voor 'rationeel'. Bij beslissingen mag emotie nooit de doorslag geven."

Dat is puur interpretatie.

Hilal: " De koran bestaat uit figuurlijk taalgebruik. Je moet zelf onderzoeken en niet klakkeloos overnemen. Moslims leven niet allemaal op dezelfde manier. Je moet het woord van God vertalen naar het nu. De koran is de basis. Als iemand zegt dat volgens de islam homo's slecht zijn, dan zal ik hem daarop aanspreken. De koran is een leidraad voor vreedzaam leven."

Willen jullie meer vrouwen naar de moskee trekken?

Beiden: " Ze komen al. Meer vrouwen in bestuursfuncties? We hopen van wel. Nu ze zien dat het dichtbij, in Brabant, goed gaat, zullen meer vrouwen de stap maken."

Hoe doen de Tilburgse Turken het?

Hilal: "In heel Nederland doen ze het goed. De werkloosheid onder jongeren is klein. Ik zeg: de integratie is gelukt."

Door Agnes de Goede

Woensdag 15 oktober 2008

Het besef is in vijf jaar steeds beter doorgedrongen: je kunt beter de moskeedeuren openzetten voor de buitenwereld dan angstvallig de sloten er op doen. "Zo gaan we vooroordelen te lijf", stelt voorzitter van de Turkse moskee Burhanettin Yilmaz. Al is het de laatste tijd rustig rond de Turkse gemeenschap, toch vallen er met regelmaat dreigbrieven op de moskeemat. "We zijn het best beveiligde gebouw van Tilburg. 24 uur per dag loopt er beveiliging rond. Het moet."

 

		Bestuursleden Ali Yildiz (l) en Burhanettin Yilmaz bij een van de grootste moskeeën van ons land: de Süleymaniye moskee.foto's Marie-Thérèse Kierkels/PVE)

 

Sinds twaalf jaar is Yilmaz voorzitter van de Turkse Süleymaniye moskee aan de Wandelboslaan. Daar kan verandering in komen. "De verkiezingen komen er aan. We zijn aan het bespreken of we vrouwen in het bestuur willen."

De voorzitter heeft in al die jaren geleerd. Bijvoorbeeld om gevoelige onderwerpen, zoals financiën, aan de orde te brengen. "Ons moskeegebouw heeft 5 miljoen euro gekost. We hebben bijna alles afbetaald, op 250.000 euro na."

Ook aan de bouw van de nieuwe Marokkaanse moskee gaan de Turkse gelovigen meebetalen. "Zoiets doe je voor elkaar. Het is vreselijk dat zij lange tijd geen eigen ruimte hadden. Veel Marokkanen zijn naar onze moskee gekomen. Sommigen komen nog steeds."

Zo nu en dan is er contact met andere moskeeën. Maar niet met die in Noord van imam Salam.

Yilmaz: "Ik ken hem niet. Ik vind wel dat zaken worden opgeblazen. Ook in de bijbel staan teksten waar de honden geen brood van lusten. Als een bisschop iets zegt, wordt er gezwegen. Roept Salam iets, dan valt iedereen over hem."

De Turkse moskee telt 1350 Turkse gezinnen. Het aantal is vrij stabiel. "Moslims zijn meer belijdend dan christenen", weet Yilmaz. "De moskee bindt de Turkse gemeenschap. Minderheden zoeken elkaar op. Een moskee is een ideale plek vanwege de laagdrempeligheid." Terugloop van jonge leden. Ook de moslims kennen het probleem. "Onze jongeren leven in een geïndividualiseerde maatschappij. Zij weten hun weg vaak wel te vinden. Hebben de moskee minder hard nodig."

Hij vervolgt: "Niet erg. We blijven hen ondersteunen."

Over één onderwerp, of beter gezegd 'iemand', is Yilmaz wat terughoudend: de imam. "Niet uit geheimzinnigheid, maar uit voorzichtigheid", legt hij uit. Wat hij kwijt wil: "Onze imam is een vriendelijke man en woont in Tilburg. Hij is theoloog en heeft aan een Turkse universiteit gestudeerd."

Voor de komende jaren wil de moskee zich meer laten zien. "We doen al veel. Maar als er ergens vraag naar of behoefte aan is, willen we daar op inspringen. We hebben een vooruitziende blik en willen die blik blijven houden."

Hemelse pracht in nieuwe moskee [Bron: BRABANTS DAGBLAD]

Door Joke Knoop

Woensdag 7 mei 2003

Het Islamitisch Centrum Tilburg nadert zijn voltooiing. Werklieden lopen af en aan in het gebouw dat behalve een moskee ook tal van sociaal-culturele ruimtes bevat.

 

		Hemelse pracht onder de koepel. (Foto PVE/John Schouten)

Trots steken de twee minaret-ten de lucht in. De groene koepel vangt de blik van automobilisten op de Ringbaan West. Ze kunnen slechts be-vroeden welk een hemelse pracht onder de koepel schuilt, want het islamitisch centrum - in de volksmond de moskee - is immers niet klaar.
Een blik in het gebouw maakt duidelijk dat voor de gebeds-ruimte kosten noch moeite zijn gespaard. De kosten: ongeveer vijf mil-joen euro. De moeite: de sym-metrische patronen en de ge-kalligrafeerde soera's zijn met de hand aangebracht. De soe-ra's (teksten uit de Koran) in de moskee verhalen over de grootheid van Allah en over zijn profeten.
De gebedsruimte op de bega-ne grond biedt plaats aan achthonderd mannen. Op de eerste verdieping, achter een hekwerk, is de ruimte waar de vrouwen zich richten tot Allah. Er is plaats voor vier-honderd vrouwen. Het grootste deel van het ge-bouw is bestemd voor sociaal-culturele activiteiten. Er zijn ongeveer 40 lokalen: lesloka-len, congreszaal, vrouwen en mannenruimten, mortua-rium, kapper, mini-markt, wasruimten voor de kleine en de grote religieuze reiniging.
De kosten, zoals gezegd onge-veer vijf miljoen euro, zijn voor een groot deel bijeenge-bracht door de Turkse ge-meenschap (1500 gezinnen) in Tilburg. De openingsdatum is nog ongewis.

Biddende bezoekers [Bron: BRABANTS DAGBLAD]

Door Hülya Çiğdem

Zaterdag 20 mei 2006

Topdrukte bij de moskee aan de Wandelboslaan in Tilburg. Veel Marokkanen zijn gisteren voor het vrijdaggebed naar deze Turkse moskee gegaan. De Marokkaanse moskee Al Fath in de Stedekestraat werd woensdag door de gemeente onmiddellijk gesloten wegens acuut brandgevaar.

 

		Foto Marie-Thérèse Kierkels/PVE)

 

Omdat het de Turkse moskee is, konden de Marokkanen niets van de gebeden volgen. In de Al Fath-moskee zijn die altijd in het Arabisch. Voor de meeste Marokkaanse bezoekers maakte dat niets uit. „Het gaat ons om de plek“, aldus een bezoeker.